Γενικές

Τα ΑΕΚΚ ή αλλιώς «μπάζα» είναι τα Απόβλητα που προέρχονται από Εκσκαφές, Κατασκευές και Κατεδαφίσεις και αντιπροσωπεύουν το 25% – 30% περίπου του συνόλου των αποβλήτων που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι από τα πιο βαριά και ογκώδη απόβλητα και αποτελούνται από υλικά, όπως σκυρόδεμα, τούβλα, κεραμικά, γύψο, ξύλο, γυαλί, μέταλλα, πλαστικά, χώμα, πέτρες κ.α. Κατατάσσονται στο κεφάλαιο 17 του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (ΕΚΑ), προκύπτουν από όλα τα στάδια της κατασκευαστικής δραστηριότητας (κατασκευή και κατεδάφιση κτιρίων και υποδομών, ανακαινίσεις κτιρίων κλπ) και μπορούν να ανακυκλωθούν-ανακτηθούν-αξιοποιηθούν σχεδόν στο σύνολό τους. Η διαχείριση των ΑΕΚΚ διενεργείται αποκλειστικά μέσω εγκεκριμένου ΣΣΕΔ.

Τα Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ) είναι φορείς μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα εγκεκριμένοι από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) και έχουν ως σκοπό την οργάνωση, τον συντονισμό και τον έλεγχο των εργασιών σχετικά με την ορθή διαχείριση των ΑΕΚΚ και των διαδικασιών που ακολουθούνται κατά την ανακύκλωσή τους, με στόχο την αξιοποίηση των υλικών και την παραγωγή δευτερογενών προϊόντων κατάλληλων να επανέλθουν στο ρεύμα της αγοράς. Επιπροσθέτως, λειτουργούν ως ενημερωτικοί φορείς με σκοπό την προώθηση της ανακύκλωσης των ΑΕΚΚ και την ευαισθητοποίηση όλων, τόσο των άμεσα εμπλεκομένων με τον κατασκευαστικό κλάδο, όσο και του συνόλου των πολιτών.

Όπως όλα τα ρεύματα αποβλήτων, έτσι και τα ΑΕΚΚ οφείλουν να τα διαχειρίζονται κατάλληλα και σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, αυτοί που τα παράγουν ή τα κατέχουν, οι οποίοι στην περίπτωση των ΑΕΚΚ ονομάζονται διαχειριστές. Ειδικότερα, διαχειριστές ορίζονται οι ανάδοχοι δημόσιων ή ιδιωτικών έργων, όπως για παράδειγμα οι κατασκευαστές, οι εργολήπτες τεχνικών και οικοδομικών έργων, οι επιχειρήσεις που εκτελούν εργασίες συλλογής & μεταφοράς, όπως και οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών προσωρινής αποθήκευσης. Ο κύριος του έργου θεωρείται και αυτός διαχειριστής εφόσον δεν έχει αναθέσει το έργο σε ανάδοχο.

Η μη ορθή διαχείριση των ΑΕΚΚ οδηγεί σε ανεξέλεγκτη διάθεσής τους. Η αποτροπή της θα πρέπει να αποτελεί βασικό στόχο όχι μόνο για τους εμπλεκόμενους με τη διαχείρισή τους αλλά για το σύνολο των πολιτών, οι οποίοι πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι και να αντιδρούν σε τέτοιου είδους φαινόμενα. Η ανεξέλεγκτη διάθεσή τους προκαλεί σημαντική επιβάρυνση του περιβάλλοντος, μέσω της οπτικής ρύπανσης και της υποβάθμισης του τοπίου που προκαλεί, μειώνοντας παράλληλα την αξία της γης και υπονομεύοντας το τουριστικό προϊόν που αποτελεί την ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας. Ταυτόχρονα δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο τόσο πυρκαγιών, καθώς τα ΑΕΚΚ περιέχουν προσμίξεις ξύλων, γυαλιών, πλαστικών κλπ, όσο και πλημμυρών μέσω του μπαζώματος ρεμάτων, ενώ σημαντική είναι και η ρύπανση που μπορεί να προκληθεί στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, καθώς τα ΑΕΚΚ δύναται να περιέχουν και επικίνδυνες ουσίες.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία προβλέπονται ποινικές, αστικές και διοικητικές κυρώσεις, γι’ αυτόν που προκαλεί ρύπανση ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος ή συμβάλει στην πρόκληση ρύπανσης ή υποβάθμισης, οι οποίες, ανά περίπτωση, μπορεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Ενδεικτικά, οι ποινικές κυρώσεις ξεκινούν από ποινές φυλάκισης ενός έτους και μπορούν να φτάσουν μέχρι και ποινές καθείρξεως πέντε έως δέκα ετών, ενώ οι χρηματικές ποινές ξεκινούν από 1.000 ευρώ και μπορούν να φτάσουν μέχρι και 500.000 ευρώ. Οι κυρώσεις δύναται να επιβληθούν όχι μόνο στον παραγωγό των αποβλήτων, αλλά ακόμη και στον κάτοχο αυτών, δηλαδή στον ιδιοκτήτη της έκτασης εντός της οποίας πραγματοποιήθηκε η διάθεσή τους, εφόσον αυτή δεν αποτράπηκε λόγω της παράλειψής του να ασκήσει την προβλεπόμενη εποπτεία ή έλεγχο.

Αν κάποιος γίνει μάρτυρας παράνομης απόρριψης ΑΕΚΚ που είναι εν εξελίξει, θα πρέπει να ενημερώσει άμεσα την αστυνομία, η οποία θα ενεργοποιήσει την προβλεπόμενη διαδικασία. Εφόσον, η παράνομη απόρριψη έχει ήδη πραγματοποιηθεί, τότε κατά περίπτωση ενημερώνεται ο οικείος Δήμος ή αν αφορά σε δασική έκταση, το Δασαρχείο, προκειμένου αφενός να αναζητήσουν τον υπεύθυνο ώστε να του επιβληθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις, αφετέρου, σε συνεργασία με εγκεκριμένα ΣΣΕΔ ΑΕΚΚ να οργανωθεί η ορθολογική διαχείρισή τους, δηλαδή η αποκομιδή και η εν συνεχεία μεταφορά τους σε κατάλληλη μονάδα επεξεργασίας για την ανακύκλωσή τους. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ενημερώνονται και τα ΣΣΕΔ που δραστηριοποιούνται στην εν λόγω περιοχή.

Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κατά περίπτωση η οικεία Περιφέρεια είναι υποχρεωμένοι για την καθαριότητα, την συντήρηση και την προστασία όλων των κοινόχρηστων χώρων της χωρικής τους αρμοδιότητας, λαμβάνοντας μέτρα για την αποκομιδή και διαχείριση των αποβλήτων, για την αποκατάσταση χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων (ΧΑΔΑ) και γενικότερα για την προστασία του περιβάλλοντος.

Σε όλα τα ρεύματα αποβλήτων ο εκάστοτε παραγωγός/διαχειριστής οφείλει να καταβάλει τέλος ανακύκλωσης των παραγόμενων από αυτόν αποβλήτων. Το εν λόγω τέλος έχει συμπεριληφθεί στην τιμή πώλησης του εκάστοτε προϊόντος και καταβάλλεται από τον υπόχρεο κατά την αγορά του. Ωστόσο στην περίπτωση των ΑΕΚΚ, λόγω του μεγάλου χρόνου ζωής των οικοδομικών υλικών και δεδομένου ότι, αυτός που θα κληθεί εν τέλει να διαχειριστεί τα απόβλητα που θα προκύψουν στο μέλλον από την καθαίρεση-κατεδάφιση της κατασκευής, στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων, θα διαφέρει από αυτόν που εκτέλεσε το έργο, η καταβολή του τέλους ανακύκλωσης πραγματοποιείται από εκείνον που παράγει τελικά το απόβλητο.

Ο κατάλογος χρηματικών εισφορών είναι σταθερός και προκύπτει από Επιχειρησιακό Σχέδιο το οποίο εκπονείται από το ΣΣΕΔ και εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΑΝ. Ο κατάλογος δημοσιεύεται στη Διαύγεια και στην ιστοσελίδα του ΣΣΕΔ, δεν χωρεί εκπτώσεις και ισχύει μέχρι την τροποποίηση – αναθεώρησή του από τον ΕΟΑΝ.

Το κόστος μεταφοράς των ΑΕΚΚ δεν περιλαμβάνεται στο κόστος διαχείρισης. Η εργασία συλλογής και μεταφοράς των ΑΕΚΚ διεκπεραιώνεται από συμβεβλημένους με το ΣΣΕΔ συλλέκτες – μεταφορείς οι οποίοι και κοστολογούν, χωρίς τη συμμετοχή του ΣΣΕΔ, τις εργασίες που εκτελούν.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία ο συλλέκτης – μεταφορέας μη επικίνδυνων αποβλήτων θα πρέπει να διαθέτει:
• ασφαλιστήριο συμβόλαιο, στο οποίο αναγράφεται ότι η ασφαλιστική κάλυψη αφορά σε τρίτους και στην επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση σε περίπτωση ζημιάς, ύψους κατ’ ελάχιστο εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ ετησίως
• Αποδεικτικό εγγραφής στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ)
Μπορείτε να επιλέξετε τον συλλέκτη – μεταφορέα που σας εξυπηρετεί πατώντας εδώ.
Στην περίπτωση που είστε συλλέκτης μεταφορέας και επιθυμείτε να συμβληθείτε με το ΣΣΕΔ πατήστε εδώ.

Η ΑΝΑΕΚΚ είναι ένα από τα μεγαλύτερα ΣΣΕΔ ΑΕΚΚ στην Ελλάδα με δραστηριότητα σε 18 Περιφερειακές Ενότητες και πληθυσμιακή κάλυψη στο 47,6% της Επικράτειας. Η ΑΝΑΕΚΚ, εγκεκριμένη από τον ΕΟΑΝ και πλήρως εναρμονισμένη με τις απαιτήσεις του νόμου πλαίσιο για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων (Ν. 4819/2021), σημειώνει ταχύρρυθμη ανάπτυξη, προωθώντας την αύξηση τόσο των συνεργαζόμενων διαχειριστών, όσο και των διαχειριζόμενων ποσοτήτων ΑΕΚΚ, μέσω και της σταδιακής επέκτασης της γεωγραφικής της εμβέλειας προς επίτευξη των εθνικών στόχων.
Με θεμέλιο το κατάλληλα εκπαιδευμένο και καταρτισμένο προσωπικό και γνώμονα τόσο την άμεση όσο και την έμμεση προστασία του περιβάλλοντος, η ΑΝΑΕΚΚ βρίσκεται δίπλα στον ιδιώτη κατασκευαστή, στους επαγγελματίες του χώρου, στους ΟΤΑ και στους αρμόδιους φορείς και υπηρεσίες του Δημοσίου, υπηρετώντας την εναλλακτική διαχείριση που οδηγεί στη ορθή εφαρμογή και ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας.

Η ΑΝΑΕΚΚ, εν αντιθέσει με άλλα ΣΣΕΔ, δεν εφαρμόζει πολιτική χρέωσης ούτε εγγυήσεων για την σύναψη σύμβασης έργου.